Een aantal mensen wilde weten hoe ik de kaart in Fusion Tables heb gemaakt. In de onderstaande video-tutorial leg ik uit hoe je een kaartje kunt maken met KML-files, de data daaronder kunt weergeven in een tekstballon en hoe je de kleuren op de kaart kunt aanpassen aan de data. Zie ook het voorbeeldkaartje.

KML-gegevens van alle gemeenten in Nederland:
Download Excel-sheet of ga naar Fusion Tables.

Cijfers bevolkingsdichtheid in Nederland:
Download Excel-sheet of ga naar Fusion Tables.

Links:
OpenCBS
Google Fusion Tables
Artikel op de Stentor: Willekeur in salaris bestuurders wooncorporaties
Screencast-O-Matic

In welke gemeenten betaal je het meeste mee aan het bestuur van een wooncorporatie?

De kleuren op de kaart geven aan in welke gemeenten je gemiddeld het minste/meeste betaalt aan de bestuurskosten van wooncorporaties.

Wij zijn benieuwd of onze lezers ons kunnen helpen. Welke interessante zaken zien wij over het hoofd?

De dataset is hier te downloaden. Zit er nog nieuws in de dataset die wij hebben gemist (kijk even hier, hier en hier)? Of zijn er nog interessante manieren om deze informatie te visualiseren? Laat het hieronder in de comments achter of mail me op jerryvermanen[at]gmail.com.

De afgelopen weken woedt er een stevige discussie rondom de cao-acties, de NVJ en de geplande internetstaking. Gelukkig worden journalisten in de nieuwe cao beter beloond voor hun werk en zijn de pensioenen voorlopig veilig gesteld, maar ik maak me nog steeds ontzettend druk over de houding van de NVJ tegenover internet(redacteuren).

NVJ-voorzitter Thomas Bruning schreef in reactie op twee artikelen (hier en hier) op De Nieuwe Reporter een pleidooi: De NVJ: waarom elke journalist er lid van zou moeten zijn. Hieronder mijn reactie op dat artikel.

Ik (27 jaar, internetredacteur) wil graag uitleggen waarom ik mij absoluut niet achter de NVJ en de destijds geplande internetstaking voor een betere cao schaar.

Allereerst omdat ‘onze’ lonen en de kwaliteit van de journalistiek niet op bovenstaande manier met elkaar in verband staan. We hebben het over twee werkelijkheden, waarbij de één (de belabberde financiële toestand van de journalistiek, mede veroorzaakt door uitgevers die nieuwsorganisaties leegwringen) de oorzaak is van het ander (ongunstig cao).

Moeten journalisten opkomen voor hun arbeidsrechten? Natuurlijk! Maar kun je oorzaak en gevolg met elkaar verwisselen om jouw boodschap extra kracht bij te zetten? Dat kan niet, en volgens mij doet het meer kwaad dan goed als je dat aan lezers voorlegt. ‘Ze willen meer loon, dus ze leggen de krant een tijdje plat?’ Iedereen die een OV-staking heeft meegemaakt, weet dat het ongeacht de boodschap erg onsympathiek en heel egoïstisch overkomt, ook al gebeurt het met de beste bedoelingen. De boodschap van de cao-actie was dus verkeerd.

Waar ik mij vervolgens ontzettend aan stoor, is dat de acties zich voornamelijk op internetlezers richten. Het begon met een ‘twitterbombardement’ (net op tijd voor woord van het jaar), wat in feite een hele ordinaire spamactie is. Erg lezersvriendelijk en succesvol. Voeg zelf het ironieteken toe.

Maar waar ik echt woedend van werd, is de dreigende staking op websites. De krantenlezer werd beschermd (begrijpelijk, als ik per jaar 200-300 euro abonnementsgeld betaal, zou ik het ook een naaiactie vinden), maar lezers op internet konden best een dagje nieuws missen, zo was de gedachte. Volgens mij maak je zo geen vrienden. En heel belangrijk, het gaat voor mij om mijn lezers van de toekomst. Blijf daar vanaf, want ik sta niet achter deze actie!

(Daarbij komt dat er talloze momenten zijn geweest waarop journalisten actie konden voeren voor de kwaliteit van journalistiek. We hebben al flinke bezuinigingsronden achter de rug gehad. Toen is er geen sprake geweest van zulke harde acties. Maar zodra ze aan onze lonen zitten… Ik ben benieuwd of we volgend jaar acties gaan voeren als een aantal uitgeverijen zou beslissen om te bezuinigen. Ik heb er weinig vertrouwen in.)

Ik sta als internetredacteur dus absoluut niet achter de cao-actie en de NVJ. En met mij vele andere internetredacteuren, zie ook dit artikel op DNR. ‘Ons’ medium werd ingezet voor een actie met een verkeerde boodschap, ook al was het doel rechtvaardig.

Het tekent voor mij de houding die de NVJ ten opzichte van internet heeft. Heel defensief, minder dan papier, minder belangrijk. Het blijkt ook uit de reactie op Krantensites vanwege cao-conflict op non-actief: Goed idee of niet?. Volgens mij moet je als NVJ zijnde blij zijn dat zo’n discussie wordt aangezwengeld. Doe er je voordeel mee. Maar nee, het is eenvoudiger om het bashen te noemen.

Internet zit simpelweg niet in het DNA van de NVJ. Zie onderstaande opmerking:

‘Een hele generatie groeit nu op met het idee dat nieuws, net als muziek of films, gewoon vrij beschikbaar moet zijn, zoals water uit de kraan.’

Nee, kijk naar Spotify, Rdio, Netflix, Hulu, Google Music, HBO Go, Last.FM, Amazon, en ik kan nog wel even doorgaan met het opnoemen van diensten die er wél in slagen om een hele generatie te laten betalen voor muziek en films. Succesvolle diensten die buiten de gebaande paden werken.

Is er nog geen verdienmodel voor nieuws? Volgens mij haal je zelf al een aantal goede voorbeelden aan van websites die laten zien dat er weldegelijk een verdienmodel is. Ik verwijs ook graag naar de websites van Whiskey Media, die websites over games, films, gadget, comics, enzovoort onder hun paraplu hebben. Advertenties en jaarabonnementen (waarmee je toegang krijgt tot een flinke berg tof spul i.p.v. toegang krijgen tot nieuws achter een paywall) zorgen dat de schoorsteen blijft roken.

Dus het is mogelijk. Het probleem ligt bij de uitgevers die geen cent in internet willen investeren, maar wel met het vingertje wijzen naar andere partijen die geld op internet verdienen. Huilie huilie, het is zo oneerlijk. Nou, ik heb altijd geleerd dat je moeite moet doen voordat je iets krijgt in het leven. Eerst investeren in internet, daarna pas verwachten dat je er iets uitkrijgt. Een internetheffing is daarom echt een belachelijk idee om het eigen falen af te schuiven op de lezers. ‘Wij investeren überhaupt niet in een oplossing, dus we lossen het op de meest platte manier op: belasting.’

Het is het toepassen van oude regels in een nieuwe wereld. De krant moet elke stap op internet beschouwen als een startup. Geen statische code op internet kwakken en volpompen met tekst, foto’s en video. Wat bedrijven op internet succesvol maakt, is dat ze klein beginnen, succes meten, snel veranderen, weer meten, kleine dingen aanpassen, nogmaals meten, wederom iets anders doen, etc. Het begint uiteraard met een goed idee, maar zelfs een eureka-moment wordt door een lakse houding om zeep geholpen.

In plaats daarvan doen uitgevers op internet nog exact hetzelfde wat ze in de krant doen: het medium staat stil, de inhoud verandert. Dat werkt niet. Dus tja, dan maar met je vingertje wijzen naar andere partijen die wel slagen. Het is falen, maar de NVJ steunt die houding door erin mee te gaan. En daarom voelen veel internetredacteuren zich niet verbonden met de NVJ.

Waarom is de NVJ een organisatie dus die niet voor internetredacteuren spreekt? Omdat de NVJ de regels van de oude media wil toepassen op internet en ze niet snappen wat de problemen zijn waar internetredacteuren tegenaan lopen. De NVJ wilde enkel internetlezers benadelen tijdens de cao-actie. Daarbij benadelen zij mijn lezers van de toekomst. Dus – zoals mijn collega Herwin Thole al op DNR zei – nee, ik ben en word geen lid van de NVJ.

Laat op De Nieuwe Reporter of hieronder weten of je het hiermee eens bent of niet.

Een journalist die zijn verhaal niet in enkel tekst of beeld vertelt, maar beide combineert. En ook nog eens interactief, zodat lezers actief met dat verhaal aan de slag gaan. En als je het helemaal slim aanpakt, kun je er geld mee verdienen en journalistieke informatie mee verzamelen. Klinkt goed, toch? Vind ik ook. Daarom hebben journalistieke games – de zogeheten journo-games – wat mij betreft de toekomst. Sinds 30 maart heb ik een cursus Gamescool gevolgd. Op zaterdag 27 augustus ben ik geslaagd voor deze cursus.

Deze korte opleiding is voornamelijk gericht op games in het onderwijs. De docent/leerling-relatie heeft veel weg van die tussen een journalist en zijn lezers. Kort door de bocht: Informatie moet van A naar B. Dat kan op meerdere manieren en een game is een van de vele middelen. Wat zijn dan de voordelen van de journo-game?

• Aantrekkelijk: Games zijn in eerste instantie leuk om te spelen. Je vertaalt een ingedrukte toets – of een zwaai met de Wii-controller, of een armbeweging met de Xbox Kinect – naar een veel interessantere handeling op het scherm. Een mooi voorbeeld daarvan is Typing of the Dead. Een saaie typles wordt aantrekkelijk gemaakt door het in een andere omgeving te plaatsen. Een journo-game kan zulke droge informatie ook aantrekkelijker maken, waardoor je lezers boeit en vasthoudt tot de laatste alinea. Je betrekt lezers bij een onderwerp waar ze in eerste instantie misschien niet eens in geïnteresseerd zijn.

• Abstractie: Je kunt ingewikkelde materie op een eenvoudige manier weergeven. De draaiing van moleculen of een proces dat zich over een periode van 30 jaar afspeelt kun je het beste in een model weergeven. Complexe of langlopende processen zijn inzichtelijk te maken door er een game van te maken. Je hoeft je namelijk niet aan de regels van de ‘echte’ wereld te houden.

• Commercieel: Een simpele game die snel uitgespeeld is, geeft adverteerders de mogelijkheid om regelmatig een advertentie te tonen. In het beginscherm kun je een relevante advertentie tonen. Of je maakt een competitie van je spel: Degene die na een maand de hoogste score heeft, wint een prijs van adverteerder X. Daarmee haal je spelers terug naar je website, waardoor het ook indirect commercieel interessant wordt: Die extra unieke bezoekers en pageviews kun je naar je andere adverteerders verkopen.

• Data: Spelers maken keuzes in games. Als gameontwerper kun je die keuzes afdwingen: A, B of C, links of rechts, wel of niet. In een simulatie krijgt een speler bijvoorbeeld de keuze uit vijf opties. Na verloop van tijd verzamel je een enorme berg data die wellicht waardevoller is dan een enquête. Je hebt spelers in een interactief scenario geplaatst in plaats van een statische situatie van vraag en antwoord.

Mijn uiteindelijke game is een prototype geworden. Ik heb geprobeerd om een verhaal over bezuinigingen interactief, visueel aantrekkelijk en begrijpelijk te maken. Voor mij was het al een hele uitdaging om het werkend te krijgen.

Geert Nellen van gameontwikkelaar Digital Dreams ziet potentie in mijn journo-game. ,,Als je dit goed kunt uitwerken, kun je veel mensen overtuigen van de gevolgen van bezuinigingen”, zegt Nellen. ,,Het gaat over oorzaken en gevolgen op de lange termijn. Stel je voor dat het je lukt, dan heb je een van de krachtigste overtuigingsmiddelen in handen.” Zo denk ik er ook over.

En wat als ik mijn prototype tot een volledige game wil uitwerken? ,,Het allerbelangrijkste is dat je dit echt moet willen. Motivatie, dat heb je nodig. Het kost namelijk veel tijd en moeite.”

Volgend jaar wil ik deze ervaring uitbreiden. Suggesties voor een goede cursus om mijn programmeervaardigheden te ontwikkelen? HTML5? Java? Iets geavanceerders?

Op Bashers en New Media Studies staat een uitgebreid artikel over journo-games.

Lees ook mijn ‘Making the journo-game’-blog op Bashers. Hierin heb ik beschreven tegen welke problemen ik ben aangelopen tijdens de cursus.

Deel 1: De aanloop
Deel 2: Eerste huiswerk en bijeenkomst
Deel 3: Wat ga ik maken?
Deel 4: ‘Zorg dat het gevoel goed zit”
Deel 5: Geslaagd!”

In Enschede stond de sessie onder leiding van Ton Zijlstra, Rotterdam werd aangestuurd door Sebastiaan ter Burg. Via Skype en Google Docs stonden we met elkaar in contact om ideeën en datasets uit te wisselen. Ton Zijlstra legt kort uit wat het doel van de dag is.

Wat is kort samengevat de opbrengst van zo’n dag?

Daarnaast heb ik een aantal hele interessante websites ontdekt voor data. Op Fietsberaad staat bijvoorbeeld veel informatie over fietsen in Nederland. Kies Beter heeft een mooie verzameling aan data over gezondheid, hoewel dat nog wel moet worden gescraped.

De Open Data Hack Day heeft voor mij dus geen afgerond resultaat opgeleverd, maar het was wel een belangrijke dag voor mij al journalist. Ik heb weer een aantal extra ingangen voor data ontdekt. Wij hebben de gemeente Enschede – en daarmee onszelf – weer een stap verder geholpen met het openbaar stellen van datasets. En we hebben gezamenlijk plannen gesmeed om open data op de kaart te zetten.

Wat mij betreft geen slechte invulling van een vrije zaterdag.

Hoe ziet zo’n land met ruim 16 miljoen inwoners er eigenlijk uit? Wat is het leefpatroon van herten op de Veluwe? Wat is onze bescherming tegen het water? Hoe bewegen grote groepen mensen door de stad? Om die vragen te beantwoorden, is de VPRO in gigantische datasets gedoken.

Op de website van de VPRO kun je alvast spelen met een datavisualisatie: Hoe bereikbaar ben ik vanuit mijn woonplaats? Dit televisieprogramma is de eerste aanzet voor datajournalistiek op de Nederlandse televisie, voor zover ik weet.

Nederland van Boven is een ode aan het maakbare Nederland. Door middel van datavisualisaties, indrukwekkende luchtbeelden en portretten van helden op de grond laten we zien wie we zijn en hoe onze mentaliteit ons land gevormd heeft.

Een ambitieus project om informatie op een prikkelende manier aan te bieden. Pak je agenda en schrijf op: dinsdag 6 december, 22:20, Nederland 1.

Zaterdag staat in de Wegener-dagbladen een spread over datajournalistiek van Monique Prins, naar aanleiding van Nederland van Boven. Daarin ook een kort interview met mij over RegioHack, Bas Broekhuizen over de noodzaak van datajournalistiek en Hille van der Kaa over de Master-opleiding datajournalistiek aan de Universiteit van Tilburg.

Daarnaast heeft Heinze Havinga een flink aantal foto’s gemaakt tijdens het evenement. Hieronder zijn de video’s en foto’s van de 30-urige hackathon met journalisten en programmeurs te zien.

Sax – Regio Hack from CampusTV on Vimeo.

Vrijdag 11 november om 16:00 uur hebben we het datajournalistieke project RegioHack afgesloten. Met ruim dertig journalisten en programmeurs hebben we dertig uur aan datajournalistiek gewerkt. We zijn tegen problemen aangelopen, hebben onszelf overwonnen en uiteindelijk zes geweldige projecten gepresenteerd. Wat gaan we nu met die resultaten doen?

De deelnemers van RegioHack genieten van hun welverdiende weekeinde. Ik ook, trouwens. Sinds wij RegioHack hebben aangekondigd, is het project in een enorme stroomversnelling geraakt.

Waar ik me het meest over heb verbaasd, is hoe ontzettend behulpzaam de opendata-community is. De hulp die wij van zoveel getalenteerde mensen krijgen, heeft dit project naar een hoger niveau getild. Wij maken nog een uitgebreide blog waarin wij alle deelnemers, hulplijnen, workshopdocenten en sponsoren bedanken.

Reportage gemaakt door Corine Engelbarts.

Artikelen en evaluatie

Tja, en nu? Sommige projecten zijn nagenoeg afgerond, anderen hebben nog veel uitwerking nodig. De Stentor en TC Tubantia verzamelen deze week de datasets, visualisaties en overige informatie van alle zes groepen, zodat we het bij onze nieuwsredacties kunnen neerleggen.

Gezamenlijk kijken we hoe we elk onderwerp oppakken. Wordt het een nieuwsbericht? Voorpaginanieuws of op een andere plek? Of maken we er toch een serie artikelen van? Die knopen hakken we de aankomende week door.

De datasets geven wij ook vrij, zodat andere datajournalisten en ontwikkelaars daarmee aan de slag kunnen. Wellicht bouwen zij er nog iets veel mooiers van of wijzen ze ons op fouten. Daar worden wij niet alleen beter van, maar – veel belangrijker – de lezers nog veel meer. Het zou geweldig zijn als iemand met onze resultaten aan de haal gaat en het beter maakt.

In de tussentijd gaan we ook aan de slag met de evaluatie. We willen graag weten waarom bepaalde groepen zijn vastgelopen. Het is hartstikke mooi dat we zes groepen hebben met concreet resultaat, maar wij willen ook onderzoeken hoe we het de volgende keer nog beter kunnen doen.

Daarmee helpen we overige datajournalisten ook op weg. Waar zitten de knelpunten? Door onze resultaten te delen, willen wij ook iets teruggeven aan de mensen die ons hebben geholpen.

Zodra wij klaar zijn met de evaluatie of artikelen publiceren, voeg ik dat als update aan dit artikel toe.

UPDATE 1: Video van SaxTV en een artikel met video van Dutch Button Works.

UPDATE 2: Op Data Driven Journalism staat een uitgebreid verslag van ons evenement. Geschreven door Martine Rouweler, die een groot deel van het evenement aanwezig was.

‘Geen gebruikers, maar makers van het web.’ Dat was het mantra voor het Mozilla Festival, gehouden van 4 t/m 6 november in Londen. Samen met collega Herwin Thole bezocht ik workshops en lezingen tijdens dit evenement dat nieuwe media en journalistiek combineert. Tijdens het festival heb ik bijgedragen aan het Data Journalism Handbook, geleerd om een scraper te bouwen en discussies tussen journalisten en programmeurs bijgewoond.

Voor het Festival werd ik door Liliana Bounegru van het European Journalism Centre uitgenodigd om mee te helpen met het schrijven van het Data Journalism Handbook. Samen met Simon Rogers (The Guardian) en Sascha Venohr (Die Zeit) en ruim veertig andere bijdragers wordt dit boek continu aangevuld en gewijzigd. Liliana legt uit wat het project inhoudt.

Het goede advies komt van Venohr, die uitlegt dat hij collega’s regelmatig met datajournalistiek confronteert en uitlegt wat het is. Die Zeit won in 2011 een Online Journalism Award voor het datajournalistieke project Verräterisches Handy, waar Venohr een van de projectleiders van was.

Het probleem is een gebrek aan kennis. Ik probeer dat te veranderen door het onderwerp datajournalistiek zo vaak mogelijk aan de man te brengen en collega’s te informeren.

Uit de workshops en lezingen bleek een enorme behoefte aan samenwerking tussen programmeurs en journalisten. Zo ontstond er tijdens de workshop Hacker Journalism een flinke discussie. Beide groepen maakten elkaar verwijten, terwijl ze elkaar hard nodig hebben. Het gemeenschappelijke tussen journalisten en programmeurs werd door een deelnemer omschreven als ‘scratching an itch’: ze zoeken beide naar een probleem dat ze kunnen oplossen.

Na een workshop ScraperWiki – waar ik zelf een scraper in Ruby heb geprogrammeerd – en een beginnerscursus HTML heb ik nog een pleidooi geschreven waarom journalisten niet hoeven te programmeren. Niet zelf bouwen, maar het web kunnen ‘lezen’.

De afsluiting van mijn weekeinde #mozfest was een bezoekje bij The Guardian. Rewired State presenteerde de resultaten van hun 24-uursproject, waarbij ze met overheidsdata nieuwe services en apps bouwen. Allemaal om de Britse overheid een stuk transparanter te maken. Mede-organisator John Bevan legt uit wat het project inhoudt.

Wij willen de jonge programmeurs bij elkaar brengen. Misschien zitten ze stilletjes achterin de klas, maar wachten ze op een kans om het verschil te maken. Wij geven ze die kans.

Eerdere succesvolle projecten die uit Rewired State zijn voortgekomen zijn Govspark – hoeveel elektriciteit verbruikt elk overheidsdepartement? – en Articlr, een CMS dat tijdens het typen tweets, video’s en foto’s verzamelt.

Een van de ambitieuze programmeurs die deze editie meededen was de 17-jarige Thomas Shadwell. Hij programmeerde Parliament.info, een zoekmachine voor overheidsdata. Gebruikers typen een vraag in, zoals ‘welk kamerlid is verantwoordelijk voor de slechte kwaliteit in de wegen op postcode …’.

De instelling van deze jonge gasten is heel bijzonder te noemen. Strak tegen deadlines aan werken, creatief zijn, het beste uit jezelf willen halen. Een houding waar journalisten zich in kunnen herkennen.

Het is net topsport. Onder stress draaien mijn hersenen op volle toeren.

En dat is eveneens een goede samenvatting van mijn weekeinde Mozilla Festival. Hersenen die op volle toeren draaien. Veel nieuwe indrukken. En vooral inspiratie voor toekomstige projecten.

Op dinsdag 25 oktober kwamen mijn collega’s van de Twentse Courant Tubantia op bezoek bij de Stentor in Apeldoorn. De gelegenheid? Een presentatie van mij over datajournalistiek, een demonstratie datajournalistiek van Heinze Havinga en de afsluitende brainstormsessie, geleid door Femke Nales. Uiteraard konden niet alle collega’s bij deze presentatie aanwezig zijn, dus we hebben de presentatie en demo opgenomen op video.

Hieronder zijn de video’s te bekijken. Ook de reacties op deze presentatie via Twitter heb ik erbij gezet. Als je aanvullingen, opmerkingen of verbeteringen op de presentatie hebt, dan hoor ik dat graag.

Camera loopt. Het kan beginnen. RT @JerryVermanen: Alles klaar voor masterclass #datajournalistiek voor collega's de Stentor en TC Tubantia.

25/10/2011 8:32 am via HootSuiteReplyRetweetFavorite

@nicolailensen

Nicolai Lensen

Mini-masterclass @RegioHack in Apeldoorn met collega's van de Tub. Eerste omissie: pizzaslices en energydrinks. ;)

25/10/2011 9:08 am via Twitter for iPhoneReplyRetweetFavorite

@Janske1

Janske Mollen

Beetje wiskunde toch wel handig, aldus @JerryVermanen. Toch nog profiteren van mijn keuze ooit voor exacte vakken? #Regiohack

25/10/2011 8:57 am via HootSuiteReplyRetweetFavorite

@nicolailensen

Nicolai Lensen

Beetje wiskunde toch wel handig, aldus @JerryVermanen. Toch nog profiteren van mijn keuze ooit voor exacte vakken? #Regiohack

25/10/2011 8:57 am via HootSuiteReplyRetweetFavorite

@nicolailensen

Nicolai Lensen

Mooie inspirerende en interessante bijeenkomst #datajournalistiek gehad in Apeldoorn. Kijk uit naar project @RegioHack

25/10/2011 12:41 pm via Twitter for BlackBerry®ReplyRetweetFavorite

@wilcolouwes

Wilco Louwes

Openbare toiletten en seksueel. @JerryVermanen verspreekt zich als een ware George Michael.

25/10/2011 8:50 am via Twitter for iPhoneReplyRetweetFavorite

@janborgert

Jan Borgert

Vanochtend boeiende masterclass @RegioHack gehad van @JerryVermanen @Femke053 @HeinzeHavinga (Twitter is niet altijd live)

25/10/2011 6:23 pm via webReplyRetweetFavorite

@taalpurist

Ewoud ten Kleij

Toen @HeinzeHavinga bij de @RegioHack bijeenkomst speelde met oa Google fusion tables leek het allemaal zo easy. Zelf proberen is lastiger!

25/10/2011 2:27 pm via webReplyRetweetFavorite

@LoesSchutte

Loes Schutte

Pizza op redactie Achterhoek. Ook journalisten moeten eten... En goede voorbereiding op @RegioHack http://t.co/PRr3O1ye

25/10/2011 5:14 pm via Twitter for BlackBerry®ReplyRetweetFavorite

@wilcolouwes

Wilco Louwes